Dwars denken in de economie

eco kringloopStudenten economie krijgen hun vak wereldwijd gedoceerd op basis van een beperkt lijstje van wetenschappelijke literatuur. Enkele jaren geleden was er sprake van dat studenten economie bij wijze van protest de collegezaal verlieten omdat de financiële crisis weliswaar in de wereldwijde economische en sociale werkelijkheid overal zijn rampzalige sporen trok – maar niet in de economie zoals hen die gedoceerd werd.
Kort geleden hebben studenten economie zich aaneengesloten met een aantal academici die ook hun vraagtekens plaatsen bij de aard en de kwaliteit van de economische wetenschap zoals deze in de collegezalen wordt onderwezen.
Samen zetten zij zich in voor een ‘toekomstbestendig economieonderwijs’ aan Nederlandse universiteiten. De belangrijkste uitgangspunten van deze beweging:

- Theoretisch pluralisme: het serieus nemen van fundamenteel verschillende economische ideeën. Dit biedt een brede blik op de economie en voorkomt intellectuele verkramping.
- Methodologisch pluralisme: de economie bestaat uit meer dan alleen getallen. Een goede econoom kan niet zonder inzicht in processen, structuren, instituties, macht en andere sociale dynamieken.
- De economie is één van de sociale wetenschappen en heeft de anderen hard nodig: interdisciplinair denken is essentieel.

- Onze wetenschap moet sterker geworteld zijn in de echte wereld, met meer besef van de historische, culturele en politieke context van economische fenomenen en ideeën.

Op de website vind je meer informatie en een aantal interessante filmpjes met economen en anderen met dwarse denkbeelden over economie.

Zomerfratsen

lubach

In de aflevering van Zomergasten op zondag 7 augustus was Arjen Lubach te gast, cabaretier, tv-presentator, schrijver en meer. In zijn programma Lubach op Zondag plaatst hij meermaals kritische kanttekeningen bij de effecten van het moderne kapitalisme, een instituut als het koningshuis of andere achterhaalde zaken. Op het gebied van humor grensverleggend: in Zomergasten nam hij een beeldfragment op met daarin een opeenstapeling van grove humor over zaken die ik hier niet eens wil aanduiden. – Een modern, ruimdenkend mens, die Arjen Lubach?

Dat hij zich in Zomergasten fervent tegenstander van elke vorm van godsdienst toonde, kan als een modern trekje gezien worden. Net zoals dat hij zich – het een vloeit in zijn wereld uit het ander voort – als een pure rationalist beschouwt. Rationaliteit en het ageren tegen religiositeit, al bijna anderhalve eeuw sieren zij die zich als ‘modern’ beschouwen zich er graag mee.

Dat het rationele zijn eigen ‘maat’ als de universele maat opvat lijkt mij, rationeel beschouwd, een rariteit. Er is immers in het leven en in de wereld veel dat niet rationeel is. We weten ook dat het niet-rationele door het uitsluitend rationeel te benaderen geen recht gedaan kan worden. Misschien was het om die reden dat Lubach in Zomergasten verstoppertje speelde zodra het gesprek in de richting van zoiets als ‘gevoelens’ kabbelde? Ook opmerkelijk: Lubach ontpopte zich als een ouderwetse romanticus.

Pijnlijk werd het, toen Lubach met verve uitsprak hoezeer hij voorstander is van het vrije woord – terwijl hij eerder zo ongeveer had opgeroepen tot een verbod voor alles dat naar religie riekt in het gebied van wetenschap en onderwijs. Religie, daar mogen wetenschappers en kinderen liever niet mee in aanraking komen.

En zo is Lubach dan wel niet een ruimdenkend, maar wel een modern mens: dat wat niet in zijn wereldbeeld past is niet de moeite van het onderzoeken waard en de eigen standaard is de algemeen geldige. Voor alles dat daar aan voldoet geldt dat het zich in vrijheid mag ontwikkelen. Wat er niet aan voldoet zou beter verboden moeten worden.
Intellectueel hautaine onverdraagzaamheid noem ik dat, een heel modern verschijnsel.
Drs. Teentjes

Deze column van Drs. Teentjes was opgenomen in de Driegonaal Nieuwsbrief, die vandaag werd verzonden. Rechtsonder op deze website kunt u zich opgeven om in het vervolg de Nieuwsbrief te ontvangen.

Yesterday’s paper

driegonaal_329_voorplat

Gewoon vergeten: we hebben het laatste nummer, dat van april jongstleden, nog niet op de website geplaatst! Inmiddels ligt er al een stapel kopy voor het volgende nummer, maar Driegonaal, nummer 1/2, maart 2016 (jrg.34) is nu nog even het laatst verschenen nummer. Voordeel van het late opnemen van dit nummer op de website is dat we u naar waarheid kunnen vertellen dat we veel positieve reacties op dit nummer mochten ontvangen.

In dit nummer onder meer:
+ Fragmenten met commentaar uit Economie – de wereld als één economie van Rudolf Steiner (over de juiste prijs, arbeid, de drie geldkwaliteiten en over zin en onzin van het versturen van ansichtkaarten)
+ Rudolf Steiner als econoom (een beschouwing van Christopher Houghton Budd)
+ Is geldschepping een taak van de staat? (een artikel van John Hogervorst)
+ Pietro Archiati over arbeid en inkomen
+ Het achtste deel in de reeks Over graan & goud van Christopher Houghton Budd
+ Een interview met Koos Bakker en Merle Coomans van Estafette Odin
+ en de geheel vernieuwde rubriek De Caleidoscoop met een bonte verzameling van korte teksten en berichten over wat onder de dagelijkse actualiteit van werkelijk belang is.

Dwars door de zomer heen?

Bebop_Drone_2015-07-23T141808+0000_660807Vorig jaar voor het eerst georganiseerd: De Dwarse Drentse Zomerweek. Het werd voor alle aanwezigen een bijzondere ervaring:

“Individuele standpunten kwamen haast ongemerkt in beweging, ze werden verruimd, aangevuld, in kleur verrijkt en dat wat gezamenlijk onderzocht, beleefd, geoefend en ervaren werd bracht een gemeenschappelijkheid – een soms letterlijke, soms figuurlijke kring – waarin geconcentreerd en met groeiende intensiteit gewerkt werd  aan het in het midden geplaatste thema. De projectieve geometrie en sociale oefeningen met Marijke Meijer, het werken in het landschap met Liesbeth Takken en het door middel van het woord benaderen en onderzoeken van de sociale driegeleding met John Hogervorst werkten, hoe verschillend deze activiteiten en de begeleiders ook, onderling versterkend en vielen in een diepere laag op een gelukkige wijze op hun plaats.
Door de dagen heen bleek dat een tastende doelgerichtheid op het onderzoeken en beleven van de sociale driegeleding – zonder te vervallen in de woede en verontwaardiging die een sociaal voelend mens daadwerkelijk kan beleven bij het waarnemen van vele feiten en ontwikkelingen in de moderne tijd, innerlijk een beeld van het gezonde sociale organisme kan laten groeien dat kracht, moed en richting geeft.
Gastsprekers kwamen vertellen over hun ervaringen met hun initiatief: niet dwars om dwars te zijn maar dwars omdat het nastreven van een ideaal je in de huidige samenleving per definitie tot een ‘dwars mens’ maakt.”
(uit een impressie over de zomerweek in Driegonaal, augustus 2015)

Ook deze zomer wordt De Dwarse Drentse Zomerweek georganiseerd: van 23 tot en met 30 juli, natuurlijk in Drenthe. Opnieuw onder begeleiding van John Hogervorst, Marijke Meijer en Liesbeth Takken, opnieuw met een heerlijke diversiteit aan werkvormen, opnieuw met dwarse gastsprekers, opnieuw rondom thema’s als arbeid en inkomen, vrijheid in de zorg en in het onderwijs, ik-en-de-gemeenschap, een eerlijke economie, hoe temmen we het geld – en veel meer!

Bekijk hier de folder:
DDDZW16
en/of zie de nadere informatie op www.dddzw.nl

Cursus Associatieve Economie

voorplat_economie

Op vrijdag 20 mei a.s. start in De Zonneboom (Leiden) de Cursus Associatieve Economie met John Hogervorst.

In 7 bijeenkomsten wordt het geheel van Rudolf Steiners associatieve economie, en de verhouding van economie tot geestes- en rechtsleven, besproken en onderzocht. Leidraad daarbij is Economie – de wereld als één economie van Rudolf Steiner. De cursusbijeenkomsten worden thematisch vormgegeven en worden deels thuis voorbereid aan de hand van een literatuuropgave.

Thema’s die aan bod komen:
- arbeidsdeling: samen werken in de economie
- de juiste prijs: genoeg voor iedereen
- eigendom: niet bezitten maar gebruiken
- geld: de organische geldkringloop
- associaties: wat zijn dat, wat doen ze, hoe worden ze gevormd
- grenzen aan de economie
- de financiering van onderwijs, zorg, kunst, wetenschap, religie

Met een beweeglijk denken, inzicht in de economische kernvraagstukken en begrip van het sociale geheel waarvan we deel zijn – op deze drie doelen richten we ons in de cursus – beschikken we over belangrijke instrumenten en mogelijkheden om in ons dagelijks leven actief en gericht vorm te geven aan onze betrokkenheid bij een gezonde sociale toekomst.

De cursusbijeenkomsten zijn op vrijdagmiddag, van 13.30 tot 17.00 u
Data: 20 mei, 10 juni, 9 september, 23 september, 7 oktober, 4 november, 25 november.

Ben je in voor een serieuze verdieping in de associatieve economie?
Vraag nadere informatie aan via:
info@zonneboom.nl
of bel 071 512 3137

Géén pardon!

Pardon?
(Ofwel: wie is hier nu gek?)

Vandaag in het nieuws:
“De sollicitatieplicht voor werkloze 60-plussers moet verdwijnen. Dat vindt onder anderen arbeidssocioloog Jan Cremers van de Universiteit Tilburg. Hij spreekt van een generaal pardon voor ouderen. Ook het CNV vindt dat er soepelere regels moeten komen voor ouderen. Zij denken aan een ‘seniorenpardon op maat’.”
Lees hier het hele bericht zoals dat vanmorgen in Trouw verscheen.

Ouderen zijn, zo vermeldt het bericht, net als jongeren gedwongen te solliciteren. Doen zij dat niet dan worden zij, net als jongeren, gekort op hun uitkering.
Sympathiek idee dat ‘seniorenpardon’?

Laten we het anders stellen:
- er zijn op dit moment in Nederland zo’n 694.000 mensen werkloos
- de meesten van hen (zo kunnen we in onszelf nagaan) willen niets liever dan hun capaciteiten ergens in de samenleving op een zinvolle manier inzetten
- maar zitten noodgedwongen thuis.

Wie beseft wat ‘arbeid’ is, wat arbeid betekent – zowel voor de mens die arbeid verricht als voor de anderen die van de vruchten van die arbeid gebruik maken – kan tot de gedachte komen dat het in de volle zin van het woord misdadig is dat wij in onze samenleving zó met elkaar omgaan.
Voor deze misdadigheid, waarin ieder van ons betrokken is, zou geen pardon moeten gelden.

Het vraagstuk van arbeid is een vraagstuk van het rechtsleven; een vraagstuk dat behandeld dient te worden in het gebied waarin alle mondige burgers in gelijkheid meepraten en mee besluiten over het vormen en vaststellen van wetten en regels, rechten en plichten. Dáár verdelen we het werk, dáár nemen we ook besluiten over de mogelijkheid op te houden met werken vanaf een bepaalde leeftijd of na een aantal jaren een bepaald beroep te hebben uitgeoefend. En dáár vormen we bij voorkeur ook een ‘recht op arbeid’ dat substantieel zou inhouden dat we het zó regelen dat er voor ieder mens die kan en wil werken, ook daadwerkelijk werk is (en dat werk bestaat niet uit papier prikken maar uit een zinvolle bezigheid die aansluit bij de capaciteiten van degenen die arbeid verricht en waarvan het resultaat door anderen gewenst wordt: zinvolle arbeid dus).

Dit bericht namen we op in de Driegonaal E-Nieuwsbrief die we zojuist verspreid hebben. In de kolom rechts hiernaast, onderaan, kunt u zich inschrijven om in het vervolg ook de Nieuwsbrief (gratis) te ontvangen.

Het thema arbeid komt uitgebreid en veelzijdig aan bod in deze bijeenkomst:

Assen, vrijdag 6 en zaterdag  7 mei
Themabijeenkomst Arbeid
met John Hogervorst, Marijke Meijer, Liesbeth Takken
In deze bijeenkomst staat het hoogst actuele thema ARBEID centraal.
Klinkt dat saai? Dan ga je je vergissen. Aan ‘arbeid’ kleven veel aspecten en urgente vragen, zoals: wat is arbeid eigenlijk? / waarom werkt een mens? / welke verbinding bestaat er tussen arbeid en inkomen? / wordt arbeid in de toekomst, door technologische vindingen, overbodig? / wat moeten we met het basisinkomen?
Goed beschouwd is ‘arbeid’ een van de meest dringende vraagstukken van onze tijd. Tijdens deze bijeenkomst gaan we er op verschillende manieren, grondig én beweeglijk mee aan de slag – met de antroposofie en de sociale driegeleding als basis.
De bijeenkomst wordt georganiseerd door De Dwarse Drentse Dagen – Werkgroep voor sociale driegeleding, kunst en antroposofie.

De bijeenkomst vindt plaats nabij het centrum van Assen op loopafstand van het station en begint op vrijdag 6 mei om 12.30 u met een lunch.
Die dag loopt het programma (met pauzes en avondmaaltijd) door tot 21.00 u.
Zaterdag 7 mei beginnen we om 9.30 u en werken we (inclusief pauzes en lunch) tot 16.00 u.
De kosten (inclusief 2 x lunch, koffie/thee/sap en avondmaaltijd) zijn: € 95,00
( u moet zelf voor overnachting zorgen).
Begin: vrijdag 6 mei 12:30 uur
Einde: zaterdag 7 mei 16:00 uur
Atelier X
Assen
Aanmelden/ info:
06 2712 5757
info@dddzw.nl

Een einde aan vriendjespolitiek

vriendjes
De democratie is feitelijk nog maar een heel pril verschijnsel. Ze moet nog (veel) verder ontwikkeld worden. Het verwijderen van kwalijke flankerende verschijnselen is een stap in de goede richting. Hieronder een persbericht van Meer Democratie.

De rechtszaak tegen de omstreden politicus Jos van Rey en de reactie daarop van onder andere oud-D66-voorzitter Wim Vrijhoef, laten zien hoe benoemingen in openbare functies vaak in achterkamertjes en langs partijlijnen tot stand komen. Meer Democratie wil een einde maken aan partijpolitieke benoemingen. Daarom is zij het burgerinitiatief “Stop de Vriendjespolitiek” gestart, dat al door ruim 22.000 Nederlanders getekend is.

“Iedereen die in hogere functies in het openbaar bestuur werkt, weet dat partijpolitici elkaar bedekt de bal toespelen bij de verdeling van publieke functies”, zegt Niesco Dubbelboer, woordvoerder van Meer Democratie. “Maar weinigen willen hun nek uitsteken door daar publiekelijk over te praten. Wim Vrijhoef is zo’n persoon.”

Niet alleen burgemeesters
Partijpolitieke benoemingen zijn niet alleen bij burgemeestersposten schering en inslag. Ook commissarissen der koning, leden van adviesraden en commissies en hogere ambtenaren op ministeries worden benoemd langs partijlijnen. “Officieel mag iedereen solliciteren, maar binnenskamers is vaak al bepaald wie van welke partij de baan krijgt”, zegt Dubbelboer.

Zorg voor eerlijke procedures
“Met het burgerinitiatief willen we in de eerste plaats de juridische bepaling afschaffen die partijpolitieke benoemingen mogelijk maakt, namelijk artikel 5.4 van de Wet Gelijke Behandeling”, zegt Dubbelboer. “Ten tweede willen we de instelling van een openbare commissie voor publieke benoemingen naar Brits voorbeeld. Die heeft de wettelijke taak om te waken over transparante en eerlijke benoemingen die alleen zijn gebaseerd op verdienste. Dat is de enige manier om te zorgen dat iedereen met voldoende kwaliteiten in aanmerking komt voor publieke functies.”

Te kleine vijver
“Ongeveer 2 procent van de Nederlanders is lid van een politieke partij. De overgrote meerderheid van de Nederlanders wordt dus bij voorbaat uitgesloten van publieke functies. Dat is oneerlijk en in strijd met Artikel 3 van de Grondwet dat zegt: ‘Alle Nederlanders zijn op gelijke voet in openbare dienst benoembaar.’ Het is slecht voor de kwaliteit van het openbaar bestuur omdat er voor publieke functies uit een veel te kleine vijver wordt gevist. Het is ook slecht voor de politiek, omdat die hierdoor een slechtere naam krijgt”.

Voor het burgerinitiatief zijn 40.000 handtekeningen nodig. “We zijn over de helft en roepen iedereen op om te tekenen en zo een behandeling in de Tweede Kamer af te dwingen”, aldus Dubbelboer.

Bekijk hier de petitie

Nieuwsbrief

De Driegonaal-nieuwsbrief verschijnt onregelmatig. Registreer hier!



Sociale netwerken