Jaja, we beleven revolutionaire tijden…

“Men wil maar niet aannemen dat het nodig is in het groot te denken en niet in het klein, dat het nodig is grote, brede gezichtspunten te hebben. Tegenwoordig kun je steeds weer beleven dat de mensen zich eraan gewend hebben om te zeggen: ja, er moet een revolutie komen! Zelfs vele brave burgers geloven nu in de revolu­tie. (…) Maar wanneer je dan bij ze aankomt met wat bijvoorbeeld in De kernpun­ten van het sociale vraagstuk over de driegele­ding staat, dan zeggen ze: dat begrijpen wij niet, dat is te ingewikkeld. – Lichtenberg heeft weliswaar al gezegd: wanneer een hoofd en een boek tegen elkaar stoten en het klinkt hol, hoeft dat niet altijd aan het boek te liggen. Maar, nietwaar, niet iedereen gelooft dat, omdat het niet altijd zelfkennis is die innerlijk het sterkst ontwikkeld wordt. Toch kun je beleven dat er overal brave burgers zijn die in de revolutie geloven. Maar dan zeggen ze: nou ja, met zulke grote zaken, zulke grote gedachten kan ik me niet inlaten, vertel ons eerst maar hoe het schoenmaken gesocialiseerd moet worden, hoe de apotheken gesocialiseerd moeten worden, hoe dit of dat gesocialiseerd moet worden; je moet me eerst vertellen hoe ik in de revolutionaire staat mijn kruiderijen zal kunnen blijven verkopen.

Zo merk je dan geleidelijk wat de mensen eigenlijk met zulke uitspra­ken bedoelen. Ze bedoelen dat alles revolutionair veranderen moet – daar zijn ze het wel mee eens – maar dan zo dat alles bij het oude blijft, zodat er uitein­delijk niets verandert.”

Rudolf Steiner, vrdr 10 augustus 1919, uit: Opvoeden en onderwijzen als sociale opgave (Nearchus, 2001)

“Individuele vrijheid, sociale toekomst”

De filosofie van de vrijheid & sociale driegeleding:

De jaarlijkse openbare bijeenkomst georganiseerd door de landelijke ledengroep Antroposofie & Filosofie staat dit jaar in het teken van het zoeken naar de samenhang tussen De filosofie van de vrijheid (met name het tweede deel) en de sociale driegeleding en wordt dit jaar begeleid door John Hogervorst.

“Op het moment dat het mogelijk is intuïties te hebben die de werkelijke vrijheid van de mens een grondslag geven, zal uit deze individuele mens ook datgene kunnen voortkomen  waarop men in het menselijk samenleven kan bouwen. Maar de blik moet steeds op dit menselijk samenleven gericht zijn. Daarom kan ik zeggen dat mijn boek De kernpunten van het sociale vraagstuk in zekere zin de voortzetting is van mijn Filosofie van de vrijheid. Zoals mijn Filosofie van de vrijheid onderzoekt waar vandaan bij de individuele mens de kracht tot vrijheid komt, zo onderzoekt mijn Kernpunten van het sociale vraagstuk hoe het sociaal organisme moet worden gevormd opdat de individuele mens zich vrij kan ontwikkelen. En dit zijn uiteindelijk de twee grote vragen die ons in deze tijd zouden moeten bezig houden.” (Rudolf Steiner, vrdr van 17 maart 1920, GA 334)

De bijeenkomst gaat op vrijdagavond 20 november van start met een voordracht met als thema: ‘Vrijheid en het menselijk samenleven in het werk en leven van Rudolf Steiner’.
Op zaterdag 21 en zondag 22 november worden ‘individuele vrijheid’ en ‘sociale driegeleding’ nader onderzocht en gekarakteriseerd en in hun samenhang bekeken. Die samenhang zal ‘oprijzen’ uit de aard van de zaak: leven in vrijheid is alleen mogelijk in een werkelijk sociaal, in vrijheid aan te leggen samenleven.

Het seminar zal plaatsvinden in de Stichtse Vrije School aan de Socrateslaan in Zeist.

De voordracht op vrijdagavond 20-11 om 20.00 uur kan apart worden bezocht; kosten € 8,=. Aanmelden vooraf is hiervoor toch wel nodig i.v.m. het tijdig vinden van een voldoende ruime locatie om tegemoet te kunnen komen aan de 1,5 meter maatregel.

Kosten voor deelname aan het seminar is voor deelnemers aan de Ledengroep Filosofie-Antroposofie  € 30, voor overige deelnemers € 60.

Aanmelding vooraf voor het seminar bij Jaap Lemereis (jaaplemereis@hotmail.com) én door overschrijving van het betreffende bedrag op rekening NL47 INGB 0000 403082 t.n.v. Ledengroep Filosofie-Antroposofie o.v.v. “Seminar 2020”.

De tijden van het seminar op de zaterdag en de zondag zijn:

  • zaterdag 21-11 van 10.00 tot 16.00 uur
  • zondag 22-11 van 10.00 tot 12.30 uur.

Vergeet niet een lunchpakket mee te nemen !

Voor koffie/thee en een versnapering voor bij de koffie/thee zal worden gezorgd.

Driegonaal, Oktober 2020 (36/3)


En hier is ons nieuwe nummer!
In dit nummer een uitvoerig artikel van Arjen Nijeboer waarin het gesprek over het basisinkomen naar een andere laag wordt getild. Met een, zowel begripsmatig als in sociaal opzicht, constructievere invulling van de term ‘basisinkomen’, en in verbinding met wat Rudolf Steiner bedoelde met de term ‘grondrente’ schetst Arjen een zinnig sociaal perspectief: iedere burger heeft recht op een deel van deze ‘grondrente’ (en dat zou men ‘basisinkomen’ kunnen noemen) – dat te besteden is als ‘schenkgeld’, dat wil zeggen: dat bestemd is voor onderwijs, zorg, kunst, cultuur, wetenschap enzovoort. Dat leidt niet alleen tot een verlevendiging van het geestesleven maar ook tot een rechtvaardiger verdeling van welvaart.
Verder in dit nummer:
– Gary Lamb over sociale en antisociale krachten in de mens
– een gesprek met Mia Stockman en Luuk Humblet over hun winkel De Blauwe Bloem, proeftuin voor een eerlijke economie.

Werkplaats voor de Toekomst

Donkeypedia

Vanaf maandag 12 oktober
Werkplaats voor de Toekomst – Samen bouwen aan een eerlijke en rechtvaardige wereld
Met John Hogervorst, Christine Gruwez, Reinoud van Bemmelen, Harrie Salman en Klaas van Egmond

Uit de ervaringen van enkele deelnemers:
“Achtergronden, praktijk en bijkomende vragen met betrekking tot de sociale driegeleding komen in een kleine groep aan de orde. Zo groeien individuele inzichten, welke alleen niet zo evident zijn te bereiken.”

“Na jarenlange scholing en professionalisering gaf het mij op mijn vakgebied een nieuwe impuls om door het opstarten van een eigen praktijk onafhankelijk op eigen benen te staan. Maar als kleine zelfstandige botste ik al vrij snel tegen toenemende regelgeving van de overheid aan. Mijn ideaal met onderliggende intentie leek, dreigde, na korte tijd opnieuw ondergesneeuwd te raken.
De Werkplaats voor de Toekomst, realiseer ik mij achteraf, heeft mijn denken helderder, praktischer en realistischer gemaakt. De cursus bood mij, naast studie van het gedachtengoed van Rudolf Steiner, diverse ondersteunende praktische handvatten aan; gaf mij wezenlijk-spiritueel weer moed. Niet in het minst betekende deze cursus een ware herscholing met nieuw perspectief voor mijn denken.”

“Het zijn onverwachte gezichtspunten die in het dagdagelijkse leven toepasbaar zijn, mede gebracht door ervaren, enthousiaste deskundigen vanuit het werkveld.”

In deze stevige scholingscursus ontwikkelen we inzicht en begrip in het beeld van een gezonde samenleving waarin mensen zich in vrijheid kunnen ontwikkelen; in gelijkheid betrokkene zijn in het vormen van rechten en plichten; in de economie in broederschap met elkaar en de Aarde omgaan. Dat geeft inzicht in het doorzien van actuele ontwikkelingen; biedt aanknopingspunten voor een innerlijke verbinding met jezelf en de medemens en inspireert om je gewicht aan de goede kant van de weegschaal mee te laten wegen.

Locatie: De Zonneboom, Leiden
Een folder met nadere informatie is beschikbaar
Zie: www.zonneboom.nl

Onze tijd is geteld

(onze aandacht begrensd, onze kracht beperkt)

[In Driegonaal Nieuwsbrief 74, in de afgelopen week verspreid), namen we dit artikel op. Vanwege verschillende reacties – waarvan we er een gaan opnemen in een volgende Nieuwsbrief die snel zal verschijnen), plaatsen we het artikel ook hier.]

Eerder* schreef ik dat de coronacrisis een apocalyptisch karakter heeft, waarmee ik wilde zeggen dat allerlei aspecten van het maatschappelijk leven als gevolg van de coronacrisis ‘onthuld’ zijn. Zij liggen bloot aan de oppervlakte, zichtbaar voor iedereen die wil zien. – Wat is er dan onthuld? Een kleine opsomming (die niet compleet wil zijn):
– de publieke opinie laat zich betrekkelijk makkelijk manipuleren
– angst is daarbij een krachtig middel
– als het erop aankomt zijn de gevestigde media weinig kritisch en bedenkelijk eenstemmig
– bestaande democratische rechten zijn minder vanzelfsprekend dan gedacht
– de economie is een wereldwijd weefwerk dat op wederkerige afhankelijkheid berust
– kunst en cultuur worden als bijkomstige franje beschouwd  en behandeld.

Secondair, in een andere laag, is nog iets anders onthuld, namelijk dat de bestaande ordening niet wezenlijk wordt aangetast door de gevolgen van de coronacrisis. Want wat er door de crisis ook veranderen zal: het zullen geen veranderingen zijn die het bestaande wezenlijk omvormen of ruimte maken voor iets nieuws.
Het bestaande, dat is de maatschappelijke ordening die leidt tot een bedreiging van de leefbaarheid van de aarde; tot een perverse kloof in de verdeling van welvaart; tot een dramatische aanval op individuele rechten en vrijheden (door ideologische en/of economische belangen die met behulp van moderne technologie geldend worden gemaakt). Het bestaande is verworden tot een kerker waarin de menselijkheid verkommert.
De bestaande ordening vormde ook de voedingsbodem voor de huidige coronacrisis die – wanneer de tekenen ons niet bedriegen – het bestaande juist in zijn negatieve aspecten bestendigt en versterkt.

Onze tijd is geteld, onze aandacht beperkt en onze kracht begrensd.
Dat kan alleen maar betekenen dat wij voorbijgaan aan onze individuele voor- of afkeur, aan wat ons genoegen schenkt of pijn doet, aan wat ons frustreert of fascineert. Dwars door dit alles heen moeten wij de sociale werkelijkheid onbevangen onder ogen zien – zien hoe het is en waar het naar toe gaat.
Als bestendiger van de bestaande sociale ordening is de coronacrisis tegelijkertijd ook de ‘heraut van de sociale driegeleding’. Die bestaande ordening is een doodlopende weg in het land van onvrijheid, ongelijkheid en strijd van allen tegen allen. De sociale driegeleding is de enige begaanbare weg die ons nog uit dit ‘land’ kan voeren.

Ondertussen drijft de coronacrisis steeds meer mensen uiteen, op allerlei manieren. Door mondkapjes en de ‘anderhalve meter’. Doordat mensen afzien van sociale contacten. Door thuiswerken en onderwijs op afstand. Of door verschillen in visie op het virus, zijn gevolgen en de wenselijke aanpak. – Het sociale leven is waar mensen samen werken, samen leven, met elkaar in gesprek zijn, gezamenlijke ervaringen opdoen en delen, elkaar beschermen of behoeden; hoe ontoereikend of armoedig dat alles er soms ook uit moge zien… Het is het gebied waarin, ik zeg het op twee manieren, de diepst menselijke impulsen, het werken van Christus, hun weg zoeken – en dit veld wordt door de koude doodskrachten die in de bestaande sociale ordening overheersend zijn, belaagd.

‘Wij’ (een vervelend woord dat ik niet graag gebruik, maar hier bedoel ik ermee: ‘wij’, degenen die grote vragen hebben bij de gevolgen van de coronacrisis) kunnen ons niet meer de luxe permitteren om van de ene verontwaardiging in de andere te vallen (over politici, ‘de media’, de aanpak van corona, …) en ons bezig te houden met ditjes en datjes. Want wij vertonen grote gelijkenis met een gezelschap dat al moord en brand schreeuwend het ravijn in loopt. – Zo houden wij onszelf en elkaar af van waar het nu om gaat. Dat is het in onszelf opnemen van de oergedachten van de sociale driegeleding. In de wetenschap dat wanneer wij die oergedachten innerlijk voldoende verteerd hebben, ons praktische leven ‘als vanzelf’ in het teken van de driegeleding komt te staan.
Dit is de meest vruchtbare activiteit die ons nu te doen staat.
(John Hogervorst)

*Zie: Gedachten, kansen en perspectieven in tijden van corona, John Hogervorst, isbn 9789492326461

Driegonaal, Augustus 2020 (36/2)

We bewegen ons in de richting van een hogere verschijningsfrequentie. Het augustusnummer verscheen twee weken terug.

In dit nummer onder andere:

Van ‘oud normaal’ naar ‘nieuw ideaal‘; een beschouwing over de coronacrisis door Luuk Humblet

Een nieuwe maatschappelijke orde (een fragment uit: De corona-epidemie van Harrie Salman)

Sociale en antisociale krachten; door Gary Lamb

Tussen soort en gemeenschap – gedachten rond discriminatie en racisme door John Hogervorst

Een aanstekelijke ondernemer – een gesprek met Sebastian Klijnsma van kaarsenmakerij Dipam door Anne van Ginkel

Spaarplan

Banken hebben een mooi verdienmodel. U en ik hebben er ons geld in bewaring staan: op de rekening waar ons inkomen binnenkomt en misschien daarnaast nog wel op een spaarrekening. Kijkend naar het saldo op uw spaarrekening ziet u het misschien niet direct terug, maar Nederlanders hebben samen een bedrag van 370 miljard euro op de bank. De banken lenen dat bedrag weer uit, sterker nog: lenen een veelvoud daarvan uit; bijvoorbeeld in de vorm van krediet aan ondernemingen, of in de vorm van een hypotheek aan huizenkopers.

U en ik ontvangen, als rente – op ons spaargeld – afhankelijk van uw bank 0 tot 0,03% rente. Niet zo veel dus. Aan de andere kant, waar de banken ons spaargeld in veelvoud uitlenen, incasseren zij 3 tot 5% rente.

Een rekenvoorbeeldje: u spaart € 1.000 en ontvangt per jaar € 3,- rente. De bank leent uw € 1.000 tien keer uit en ontvangt daarover 4% rente, dat is 0,04 maal 10.000 is € 400,-. Als je dan als bank je zaakjes een beetje efficiënt georganiseerd hebt, hou je best wel wat over aan het verschil van €397,- (het verschil tussen door de bank betaalde en ontvangen rente).

De netto rente-inkomsten van de banken blijven de laatste jaren (want misschien maakte u zich vanwege de lage rentestand ongerust over de banken?) goed op peil, zij stegen licht in 2019. In de eerste helft van 2019 verdienden de banken (netto rente-inkomsten):
ABN Amro: ruim 3,5 miljard
Rabobank: circa 4,5 miljard
ING: net geen 7 miljard.*

Let op: de kosten van de bank zijn er al af, het gaat hier om de rente-opbrengst als aandeel in de winst van de banken.

Als we het nu eens zó zouden doen: de aandeelhouders (bij Rabobank: de leden) ontvangen over de waarde van hun aandelen of coöperatie-inbreng 1% op jaarbasis (dat is drie tot tien maal meer dan de spaarder als rente ontvangt) – en de rest van de winst gaat – huppetee! – in één keer naar: inkomens in de zorg, in het onderwijs, in de kunst…

Dan kunnen de mensen die daar werken ook weer wat meer sparen, kunnen de banken nog meer uitlenen, stijgen de rente-opbrengsten nog meer, kan er huppetee nóg meer geld naar het geestesleven, kunnen de mensen die daar werken,…
(jh)

*Bron: NRC 17/18-8-2019

Nieuwsbrief

De Driegonaal-nieuwsbrief verschijnt onregelmatig. Registreer hier!



Sociale netwerken