Bij de ontluistering van de democratie

Circa 10x per jaar verspreiden we onze E-Nieuwsbrief. Rechtsonder op deze pagina kunt u zich inschrijven en ontvangt u de nieuwsbrief in het vervolg ook. Onderstaand artikel was opgenomen in de laatste Nieuwsbrief.

Een commissie onder leiding van oud-politicus Johan Remkes heeft zich gebogen over de vraag hoe het is gesteld met ons parlementair democratisch systeem. Met een lijst van ruim 80 aanbevelingen probeert de commissie haar bevinden handen en voeten te geven. Er mag en kan wel wat worden verbeterd aan onze democratie, oordeelt de commissie. Dat kunnen wij wel met de commissie eens zijn.
De snelle opkomst politieke partijen met populistische trekjes, gepaard met het luidruchtige ongenoegen onder een deel van de kiezers én de stille matheid bij anderen, wijst erop dat kiezers hun vertrouwen in het systeem maar mondjesmaat kunnen of willen geven. De dubbelheid van ‘de politiek’ die zich overal mee bemoeit en tegelijkertijd vaak schrijnend weinig voor elkaar krijgt (het gaat dan in veel gevallen om thema’s waar politiek en overheid ook gewoon van weg zou moeten blijven) en natuurlijk (laten we dat beestje ook maar bij de naam noemen) het opportunisme, de ongeloofwaardigheid en het gebrek aan visie bij vele politici, dragen niet echt bij aan de veronderstelling dat onze democratie in goeden doen is.

Zo is het niet heel moeilijk om een vermoeden uit te spreken over hoe het met het werkstuk van Remkes verder zal gaan. Van de ruim 80 aanbevelingen worden er straks twee of drie bediscussieerd; waarschijnlijk het idee van een bindend correctief referendum en het voorstel dat de kiezer straks op een politieke partij én op een premierskandidaat kan gaan stemmen. Voor deze twee of drie punten wordt (in het parlement) geen meerderheid gevonden; misschien komt men wel op de gedachte nog eens een commissie te vormen die zich over de meest besproken aanbevelingen zal buigen – en daarna is er weer de orde van de dag. Business as usual. De dames en heren van de commissie worden vriendelijk bedankt.
Is dit cynisch? Of is dit zoals het zal gaan?
Misschien stellen we de vraag anders: wie verwacht dat een ernstig zieke chronische patiënt zichzelf geneest?

De ontluisterende situatie waarin de patiënt zich bevindt werd in december nog eens duidelijk uit een inkijkje dat Ankie Broekers-Knol (in een interview in NRC van 18/12/18) gaf over de dagelijkse praktijk in politiek Den Haag. Broekers-Knol (VVD) is al geruime tijd lid van de eerste kamer en tegenwoordig zelfs kamervoorzitter. Het interview handelt voornamelijk over de Wet strafvermindering en de uitvoering van die wet. De wet werd in 2005 aangenomen – Broekers-Knol was er destijds ook al bij. Zij wist toen al dat de wet tot ongewenste praktijken zou leiden, maar ja… Deze wet gaf het Openbaar Ministerie de bevoegdheid om (lichte) vergrijpen te berechten en te bestraffen. U weet, de eigenlijke taak van het OM is ervoor te zorgen dat wetsovertreders worden vervolgd. Het OM vervolgt, de rechterlijke macht spreekt recht. De wet kwam natuurlijk, het geldt voor alle wetten, met de beste bedoelingen tot stand (de rechterlijke macht zou ermee worden ontlast, en er werd tegelijkertijd bezuinigd). Dertien jaar later blijkt dat bijna 300.000 burgers zonder dat zij er erg in hadden een strafblad hebben: zij zijn ingegaan op een ‘strafbeschikking’ van het OM.
Broekers-Knol: “Die burgers hebben een strafblad! Dat is heel fundamenteel. En vervelend. Ze begrijpen niet wat ze overkomt, als ze zo’n brief krijgen. Ik zou hopen dat ik het zelf op tijd zou begrijpen als ik een strafbeschikking zou krijgen – ik heb  jarenlang als jurist gewerkt. De gemiddelde burger, ook de opgeleide, denkt: o, het zal wel.”

Bovendien wordt aangenomen dat één op de drie gevallen door de rechter anders zou worden beoordeeld: de rechter zou in die gevallen tot vrijspraak hebben besloten. Misschien niet zo verwonderlijk, want:
NRC: “Wij kwamen een recente vacature tegen van het OM, dat juridisch studenten zocht om zelfstandig beschikkingen uit te vaardigen.”
Zo wordt recht spreken en de strafmaat bepalen een aangelegenheid waarmee studenten aan een vakantiebaantje worden geholpen. En hebben naar we mogen aannemen 100.000 mensen ten onrechte een strafblad.

Goed, een abominabele wet dus, die nooit aangenomen had mogen worden. Broekers-Knol zag het 13 jaar geleden al aankomen: “Als ik het in mijn eentje kon beslissen had ik nee gezegd tegen strafbeschikking.”
Maar zij mocht het niet in haar eentje zeggen, en dus stemde zij… ‘ja’.
“Op een gegeven moment heb je alle bezwaren geuit, heeft de minister antwoorden gegeven en wordt het besproken in de fractie. Door toezeggingen word je omgepraat. Dan kun je als een donquichot alleen nog roepen: ‘Ik niet, ik niet’.”
(…)
NRC: “Waarom zei de fractie ja? … U vond de strafbeschikking in strijd met de Grondwet. Heeft een senator dan niet de plicht tegen te stemmen?”
Broekers-Knol: “Donner (destijds minister van justitie – red.) legde uit dat het niet zo was. Uiteindelijk zeg je; ‘Nou ja, laten we de minister the benefit of the doubt geven. In dit geval blijkt dat volstrekt ten onrechte.

Is dit nou een incident – de manier waarop deze wet is ingevoerd?
NRC: “Heeft u achteraf spijt van uw steun?
Broekers-Knol: ‘Nou spijt … luister eens, dan moet je de politiek niet in gaan, want er gebeuren voortdurend zulke dingen.’
Als ze zich de wetten voor de geest haalt die ze tijdens haar zeventien jaar in de senaat zag, neemt de vertwijfeling zichtbaar toe. ‘Er zijn er best wat waarvan je van tevoren weet: dat gaat gewoon niet goed. En intussen draait de beleidsmachine maar door.’ Wetgeving rond grote stelselwijzigingen zat volgens de senaat vaak vol problemen. Ze noemt de Mediawet, de Politiewet, de Donorwet, de Wet herziening strafzaken. Allemaal werden ze aangenomen.
‘We vragen hier ministers het hemd van het lijf, en we kunnen ze in het debat fileren. Maar uiteindelijk komt de politiek om de hoek kijken. Je partij zit in de coalitie, er bestaat een risico dat de tent gaat vallen. Willen we het zo ver laten komen? Dat moet je je realiseren.’
Waarom gaat het zo?
“Ik zit nooit bij die topjongens, in de ministerraad of bij het coalitieberaad. Maar daar is kennelijk een dynamiek van: zo wil ik het, en zo gaan we het doen.’”

Ja, het gaat niet zo goed met de democratie. Kan het nog erger?
Zéker wel!

NRC: “Zou de senaat een slechte wet niet gewoon moeten afstemmen?
Broekers-Knol: ‘Dat gebeurt wel eens! Mijn eigen partijgenoot Ruud Luchtenveld had een initiatiefwet ingediend voor echtscheiding zonder rechter. Echt een slecht voorstel. Ik vroeg aan mijn VVD-collega’s in de tweede kamer waarom ze het in vredesnaam hadden laten passeren. We vonden het zo zielig voor Ruud, zeiden ze.’”

Ja, u leest het goed. De tweede kamer had deze wet al behandeld en aangenomen. De VVD-fractie, in wier midden dit stuk broddelwerk geboren werd, had het broddelwerk als broddelwerk herkend – maar stemde vóór de wet. Want anders…. was het zo zielig voor Ruud.

Wij hebben een parlement waarin broddelwerk serieus besproken, zelfs wet kan worden. Wij hebben bergen onderzoek van door het parlement ingestelde wijze commissies. Maar de democratie blijft nog even uit de buurt.
Dat kan ook niet anders zolang er nauwelijks bewustzijn leeft voor het gegeven dat democratie zich baseert op de mondigheid van de burger; dat deze mondigheid ernstig genomen wordt wanneer slechts díe zaken in het parlement behandeld worden waarover elke mondige burger oordeelsbekwaam is; wat betekent dat alleen zaken die algemeen-menselijk zijn in het gebied van democratie en politiek thuishoren.

Dat zijn bijvoorbeeld vraagstukken als: welke rechten kennen wij toe aan mensen die ziek zijn, of gehandicapt; welke rechten stellen wij in voor ouderen; welke rechten hebben wetsovertreders; welke grenzen stellen wij aan de economie op het gebied van het milieu; hoe verdelen wij de hoeveelheid arbeid die gebeuren moet; wat beschouwen wij als een minimun bestaansniveau; welke rechten kennen wij elkaar toe op het gebied van onderwijs, van gezondheidszorg…

Dat zijn de vragen waarover het in de democratie zou moeten gaan; veel van de andere zaken die nu in het parlement besproken worden horen daar niet thuis.
Lang geleden publiceerden wij in Driegonaal een artikel waarin werd betoogd dat er een einde zou moeten komen aan het bestaan van politieke partijen. We gaan het nog eens terugzoeken.
(jh)

De sociale driegeleding in christologisch perspectief

De sociale driegeleding, voor zover mensen er bekend mee zijn, wordt vaak begrepen als het streven tot een andere ordening van de samenleving te komen – en handelt over thema’s als democratie, economie, vrijheid van onderwijs. Dat de sociale driegeleding een innerlijke kern heeft die ten diepste met de christelijke impuls verbonden is, is nog minder bekend. Maar het is niet voor niets dat Rudolf Steiner vrijheid, gelijkheid en broederschap – die door middel van de sociale driegeleding in de sociale werkelijkheid binnen zouden kunnen treden – geestelijke wezens noemde.

Het begrijpen van de sociale driegeleding als christelijk-sociale impuls is juist voor de tijd waarin wij leven van grote betekenis: de ontwikkeling van de bewustzijnsziel plaatst de mens in het spanningsveld tussen goed en kwaad, zoals ook in het spanningsveld tussen individu en gemeenschap. De sociale driegeleding kan de vorm zijn waarin liefde voor de mensheid stroomt.

Een voordracht door John Hogervorst
19 februari, aanvang 20.00u
Rafaëlkerk, van Tetslaan 4, 3707 VD Zeist

Eindelijk verschenen

Na lange tijd weer verschenen: een dubbelnummer (nr. 5/6 van jaargang 34) met bijzondere aandacht voor Liesbeth Takken (redacteur van Driegonaal en kunstenaar) en oud-redacteur en sociale driegeleder Mouringh Boeke. Met artikelen waarin zij (beiden overleden in 2017) worden herdacht, artikelen over het werk van Liesbeth Takken, een artikel van Mouringh Boeke over vrijheid van onderwijs, een bloemlezing van citaten van Rudolf Steiner over vrijheid van onderwijs en meer – ruim geïllustreerd met o.a. veel afbeeldingen van beeldend werk en land art-projecten van Liesbeth Takken.

Sleipnircoöperatie presenteert zich

Al ruim 30 jaar werkt een aantal ondernemingen samen in het kader van de Stichting Sleipnir: deze bedrijven hebben met elkaar gemeen dat ze geen privé-eigendom zijn. In de afgelopen jaren neemt de interesse voor deze manier van ondernemen toe en zo is het aantal aangesloten bedrijven dan ook groeiende.

Deze ondernemingen zijn op heel verschillende gebieden actief (landbouw, natuurvoeding, productie, detailhandel, horeca, dienstverlening, zorg, kinderopvang, uitgeverij). Het gemeenschappelijke is het streven om praktisch en ondernemend aan een andere economie te werken.

Tegelijkertijd ontstond de behoefte om actiever te kunnen optreden; de verbinding te zoeken met ondernemers wiens bedrijf misschien nog niet, maar toekomstig wel uit privébezit genomen kan worden; en ook mogelijkheden te bieden aan personen of organisaties die op zoek zijn naar actieve manieren om met hun spaargeld een andere vorm van economie te stimuleren.

Om ook aan deze doelen te kunnen werken, hebben de bij Stichting Sleipnir aangesloten ondernemers de Sleipnircoöperatie opgericht die zich zondag 16 september a.s. in Den Haag voor een breder publiek presenteert:

Wil je als ondernemer actief meewerken aan een andere economie? Of zoek je als consument naar een mogelijkheid bij te dragen aan die andere economie? Ontdek waar de Sleipnircoöperatie voor staat en wat wij in beweging willen zetten.
Kom 16 september naar de presentatie van de Sleipnircoöperatie.
Op deze dag laten we zien hoe we dit met elkaar in de praktijk brengen en verkennen we hoe we willen groeien. Doe mee en laat je inspireren. Om anders te denken over economie en om anders doen binnen de economie. Want economie is mensenwerk en daar kun jij werkelijk wat in betekenen.
Zie: www.sleipnircooperatie.nl

De bijeenkomst begint om 12.00 uur en duurt tot tegen 17.00 uur.
Adres: Abbenbroekweg 7 (Vrije School)
Den Haag

SVP aanmelden via de website van de Sleipnircoöperatie

Werkplaats voor de Toekomst

Op vrijdag 21 september a.s. gaat in De Zonneboom in Leiden de
Werkplaats voor de Toekomst – Samen bouwen aan een eerlijke en vrije samenleving
Een scholingscursus sociale driegeleding met John Hogervorst en gastdocenten van start.

In 17 bijeenkomsten (met een frequentie van eens in de twee weken, laatste bijeenkomst 17 mei 2019) wordt de sociale driegeleding onderzocht, besproken, verteerd en gepresenteerd. De bijeenkomsten bestaan uit gezamenlijke studie, behandeling van actuele thema’s, verwerking en toepassing in vraagstukken en thema’s van de deelnemers.

Werkplaats Sociale Driegeleding SEP 18lowres

Nadere informatie in het pdf-bestand, via De Zonneboom of mail naar john@zonneboom.nl voor een belafspraak om al je vragen te stellen.

Driegonaal Nieuwsbrief

Zo’n tien maal per jaar verspreiden wij de Driegonaal Nieuwsbrief. Vandaag is er weer een verzonden. De Nieuwsbrief bevat meestal een of twee artikelen, een agenda met driegeledingsactiviteiten en soms korte nieuwsberichten.

U ontvangt de Nieuwsbrief wanneer u zich inschrijft, zie de kolom hier rechts.

Twee fragmenten uit de Nieuwsbrief van vandaag:

Meld misdaad anoniem (Drs Teentjes)

Jaja, waarin een klein land groot kan zijn!
Nederland is al jarenlang een landbouwkundig mirakel omdat de intensieve landbouw die wij hier tot in het uiterste weten te bedrijven tot onevenredige hoge opbrengsten (aan zuivel, vlees en wat al niet meer) leidt… Ook en met dezelfde praktijk laten wij de wereld al jarenlang zien dat het globale geloof in ‘de vrije markt’ op driemaal niets is gebaseerd.

Minister Carola Schouten maakte dit op 19 juni jl nog eens goed duidelijk. Toen kondigde zij namelijk een meldpunt aan waar boeren anoniem kunnen melden dat zij worden afgeknepen door supermarkten en andere overmachtige afnemers van de landbouwproductie.

“De boeren staan onderaan de keten en zijn het kwetsbaarst voor de partijen die hen afknijpen”, aldus de minister op NPO Radio 1. De minister is er ook van op de hoogte dat de boeren dat probleem zelf niet kunnen aanpakken, want “als ze dat wel doen, is de afnemer snel klaar met je.”
….

Producent en consument (Dieter Brüll)

Vandaag staat tegenover de geconcentreerde producent niet alleen de individuele, doch bovenal de geprogrammeerde consument. Wat in het belang van de productie is, wordt hem aangepraat door open of verborgen verleiders via de beheersing van de media, via beheersing van de handel, via lobby’s bij de overheid. – Een economisch leven in dienst van de medemens, in dienst van de behoefte zou er structureel voor moeten zorgen, dat slechts geproduceerd kan worden als de vraag autonoom is aangetoond. Het economische leven behoort niet als een pomp goederen naar en in de consumenten te pompen, doch de productie zou vanuit de zuigkracht van de consumptieve behoefte geregeld moeten worden.

….

Zomerse week sociale driegeleding Frankrijk

lothlor

15 tot en met 21 juli

Waar anders dan in Lothlorien kunnen we ons een zomerse week lang verdiepen in de idealen van de Franse Revolutie?

Vraag je je wel eens af waarom het onderwijs is zoals het is: voor veel kinderen een keurslijf dat niet past? Ken je de neiging om je af te sluiten voor wat er in de politiek gebeurt? Hou je je hart vast bij de gedachte aan de krachten in de economie die alleen maar naar meer winst streven?

Vrijheid, gelijkheid en broederschap zijn geen historische relikwieën maar leven in ieder mens:
– als het verlangen om je in vrijheid te ontwikkelen
– als het verlangen om in gelijkheid mee te oordelen en besluiten als het om wetten, regels, rechten en plichten gaat
– als het verlangen naar een economie die welvaart schept én eerlijk verdeelt.

Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, beschreef hoe vrijheid, gelijkheid en broederschap in de samenleving elk hun eigen plek en werkingsgebied zouden moeten hebben. Dit beeld van de samenleving, de sociale driegeleding, is uiterst actueel en wijst een richting waarin het antwoord op de grote en dringende maatschappelijke vraagstukken gevonden kan worden.

In deze zomerweek gaan we dit beeld op een veelzijdige manier onderzoeken, zodat het innerlijk in ons tot leven komt. Wanneer dat lukt, ga je merken dat dit beeld houvast en richting kan bieden in de chaotische gebeurtenissen van onze tijd.

Centre Lothlorien in een plezierig, kleinschalig cursus- en activiteitencentrum in Noord-Oost Frankrijk (ca 600 km van Utrecht). Je kunt er kamperen, een huisje huren, een kamer in de villa betrekken.

Nadere informatie + aanmelden: www.centrelothlorien.com

Nieuwsbrief

De Driegonaal-nieuwsbrief verschijnt onregelmatig. Registreer hier!



Sociale netwerken